Ne Kadar Süre Nafaka Alınır?

Ne kadar süre nafaka alınır sorusuna Av.Mehmet Ali ŞAHİN şöyle cevap vermektedir.                    

(Av. Mehmet Ali ŞAHİN’nin  web sitesinden alıntıdır.)

Ne Kadar Süre Nafaka Alınır?

Genel olarak boşanma veya boşanma davası ile karşımıza çıkan nafaka kavramı, zaten manevi olarak zor duruma düşen kişinin şartlar oluştuğunda talep üzerine veya gerekli görüldüğü hallerde re’sen (hakimin kendisinin kararı ile) hükmedilen maddi yardımdır. Maddi yardımın yani nafakanın kimlerin ödeyeceği, kimlerin talep edebileceği, hangi şartlarda ve hangi miktarlarda kararlaştırılacağı çerçeve olarak kanunlarımızda yer almaktadır. boşanma ile karşımıza çıkan nafaka türleri üç tanedir. Boşanma ile karşımıza çıkan nafaka türleri tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakasıdır. Her üç nafaka türünün de istenebileceği zaman ve istenebileceği şartlar ile kişiler diğerlerinden farklıdır. Nafaka maddi olarak güçsüz duruma düşecek olan tarafın boşanmadan önceki maddi imkanlarına ulaşması, ulaşılamaması durumunda da eski hale en yakın şekilde inşa edilmesi için hükmedilir. Nafaka haki kararı ile bağlanır ve gerekli olan şartlar inşa edildiği veya oluştuğu takdirde son bulur. Son bulma durumu nafakanın türüne ve nafaka alacaklısının kim olduğuna göre değişiklik gösterir. Nafaka türleri ve nafakanın şartları Türk Medeni Kanunumuzda yer alan hükümlere göre belirlenir ve işleyişi yine Türk Medeni Kanununda yer alan ilgili hükümlerle belirlenir.

İştirak nafakası, boşanma davasında boşanan tarafların evlilik süresince ortak olarak kullandıkları velayet hakkını ve küçüğün velayetini hangi eşe bırakacağının belirlenmesi ile ortaya çıkan bir nafaka türüdür. İştirak nafakası Türk Medeni Kanununun 182. maddesinde ‘’ Mahkeme boşanma veya ayrılığa karar verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet altında ise vasinin ve vesayet makamının düşüncesini aldıktan sonra, ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler. Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. ‘’ hükmü ile hukuksal zemini oturtulmuştur. Yani iştirak nafakası velayet altına alınması gereken küçüğün eşlerden birine velayetinin verilmesi sonucunda diğer eşin maddi gücü ölçüsünde çocuğun bakımına katılması kavramını içerir. İştirak nafakası belirlenirken nafaka yükümlüsünün ve nafaka alacaklısının maddi durumu, yaşı, sosyal yaşantısı, eğitim durumu, gereksinimleri, giderleri göz önünde bulundurularak hakim tarafından karar verilir. Bu incelemelerin detaylı olmasındaki amaç, nafakanın hem nafaka alacaklısının ihtiyacını karşılaması hem de nafaka yükümlüsünün hayatını idame ettireceği kadar maddi imkanının elinde kalmasıdır. Boşanma davasında iştirak nafakasını talep etmek için kusur aranmaz; iştirak nafakası için aranan şart küçüğün üstün menfaatidir. İştirak nafakası nafaka yükümlüsünün ölümü, velayetin el değiştirmesi, nafaka talebinin kalkması ve an nihayetinde nafaka alacaklısı olan küçüğün reşit olması ile son bulur. Kişi ergin olsa bile eğer eğitim hayatına devam ediyorsa ve maddi imkanı yoksa o zaman tekrardan nafakaya başvurabilir.

Yoksulluk nafakası boşanma davası ile karşımıza çıkan bir diğer nafaka türüdür ve yoksulluk nafakası bir eşin maddi durumu kötü olan diğer eşe vermekle yükümlü olduğu nafaka türüdür. Yoksulluk nafakasının alınması için nafaka talep edecek olan eşin diğer eşten (nafaka yükümlüsü olan eşten) ya daha az kusurlulukta bulunması veya en azından eşit kusurluluğunun bulunması gerekmektedir. Getirilen bu kuralla haksız bir biçimde nafaka talep edilmesinin önüne geçilmiş olmaktadır. Yoksulluk nafakasını hem kadın hem de erkek talep edebilir, cinsiyet sınırlaması yoktur. Talep edecek olan tarafın maddi olarak güçlükte olması ve nafaka yükümlüsü olan tarafın maddi gücünün nafaka verebilecek olması yeterlidir. Yoksulluk nafakasına hükmedilirken hakim tarafların maddi durumlarını ve gerekli görülen giderlerini hesaplamalı ve hakkaniyetli olarak bir miktar belirlemelidir. Hakim tarafların maddi durumlarını incelerken her türlü kaynağı hesaba alabilir ve her türlü maddi durumla alakalı (maaş bordrosu, tapu sicili) belge incelenebilir. Yoksulluk nafakası öncelikle nafaka alacaklısının yoksulluk durumunun değişmesi ile sona erer. Ayrıca nafaka alacaklısını evlenmesi, nafaka alacaklısının veya nafaka borçlusunun ölmesi durumunda kendiliğinden sona erer. Nafaka alacaklısı evlenmeden evli gibi hayat sürerse nafaka yükümlüsünün veya vekilinin başvurusu ile de yoksulluk nafakası sona erer.

Tedbir nafakası tedbir nafakası boşanma davsı süresince maddi olarak güçlük çekecek olan eşin mahkemeden talep edeceği nafaka türüdür. Tedbir nafakasının boşanma davası sırasında alınması özellikle uzun süren boşanma davalarında maddi olarak zor durumda olan eşin ve çocukların yiyecek, barınma gibi ihtiyaçlarının giderilmesi için önem arz etmektedir. Tedbir nafakası Türk Medeni Kanunun 169. maddesinde yer alan ‘’ Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır.’’  hükmü ile tesis edilir. Tedbir nafakası maddi olarak imkansızlıkta olan eş tarafından talep edilebileceği gibi hakim tarafından gerek görülürse re’sen de hükmedilebilir. Tedbir nafakasının miktarı belirlenirken de tarafların maddi durumları ve gerekli olan ihtiyaçları belirlenerek ve araştırılarak nafaka bağlanılır. Tedbir nafakası dava süresince talep eden eşe bağlanılır ve davanın bitmesi ile de son bulur. Tedbir nafakasının son bulmasından sonra gerekli görülmüş ise diğer nafaka türlerinden birisine hükmedilir.

Boşanma ile karşımıza çıkan nu üç nafaka türünün dışında, boşanma haricinde karşımıza çıkan ve en kısa tabiri ile altsoy, üstsoy ve kardeşler arasındaki nafaka olarak adlandırabileceğimiz nafaka türü ise yardım nafakasıdır. Yardım nafakası maddi olarak muhtaç durumda olan yakın akrabalar arasında söz konusu olur. Yardım nafakası Türk Medeni Kanun 364. madde de ‘’ Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.’’  hükmü ile kimlerin yardım nafakasının yükümlüsü olabileceği ve kimlerin yardım nafakası talebinde bulunacağı belirtilmiştir. Yardım nafakasının kalkması için, nafaka alacaklısı olan maddi olarak muhtaç olan kişinin muhtaçlık durumunun ortadan kalkması gerekmektedir.