Tedbir Nafakası Ne Demektir?

Tedbir nafakası ne demektir sorusuna Av. Ömer KARTAL şöyle cevap vermektedir.                    

(Av. Ömer KARTAL’IN web sitesinden alıntıdır.)

Tedbir Nafakası Ne Demektir?

Tedbir nafakası eşlerden birinin boşanma aşamasında maddi olarak zora düştüğü anda boşanma davası sonuçlanana kadar verilen nafaka türüdür. Eğer eşlerden birisini boşanma davası esnasında maddi olarak zorluk çekmeyecek ise tedbir nafakasından söz edilemez. Tedbir nafakası bu yüzden geçici bir nafaka türüdür. Dava sona erince tedbir nafakası da sona erer. Tedbir nafakası gerekli görüldüğü anlarda her ay veyahut gerek görülürse toplu olarak ödenmesine hakim karar verebilir.

Tedbir nafakası hakimin kararı üzerine olmakla beraber zamanında ödenmekle yükümlüdür. Eğer zamanında ödenmez ise mutlaka bir cezai işlem söz konusu olacaktır. Çünkü takdir nafakası davanın sağlıklı yürüyebilmesi için eksik olmaması gereken bir husustur.

Boşanmalar her zaman hızlı sonuçlanmamaktadır. Bazen bazı boşanma davaları yıllar sürebilmektedir. Yıllar süren bu davalar sonucu eşi ile birlikte olduğu halinden maddi olarak ayrı olduğu zaman daha az bir maddi gelirse sahipse ve bu gelir ayrı olduğu yaşamında davayı sürdürmek için yeterli değil ise; hakim davanın selamet ile sonuçlanması için ayrılık sonucunda maddi durumu kötü olan eşe kadın erkek fark etmeksizin tedbir nafakası bağlayabilir.

Tedbir nafakası hakimin resen yani kendiliğinden tedbir nafakası bağlanmasını isteyebileceği gibi talep de edilebilen bir haktır. Dava haricinde de tedbir nafakasını bir dilekçe ile davanın hakiminden talep edebilirsiniz. Bu hakka sahip olmakla beraber sonuç olarak tedbir nafakası isteminin sonucu hakimin vereceği karara bağlıdır.

Tedbir nafakası neye göre verilir?

Tedbir nafakasının miktarı nafakayı verecek olan kişinin maddi durumuna,sosyal ve ekonomik durumuna bağlı olmakla beraber nafakayı talep eden kişinin de ayrılık sebebiyle maddi olarak zor bir duruma düşmüş olması gereklidir. Evlilik esnasındaki maddi durumu yeterli olmasa bile evlilik birliğinin sorumluluğu gereği eşler birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdürler. Eşler boşanma davası açtıkları takdirde birbirlerinden ayrı yaşamaya hak kazanırlar. Bu ayrı yaşama hakkı kazanıldığında maddi durumu diğerine göre kötü olan eş kendi hayatını idame ettirebilmek için belirli bir miktar paraya ihtiyaç duymaktadır. Bu parayı boşanma davası sonuçlanana kadar maddi durumu iyi olan eşten talep edilmesine tedbir nafakası denir.

Tedbir nafakası ne zaman sona erer?

Boşanma davası sona erdikten sonra tekrardan tedbir nafakanın gerekliliğine bakılır. Eğer hala nafaka gerekliyse bu tedbir nafakası eğer boşanma işlemi gerçekleştiyse iştirak nafakasına dönüştürülerek hüküm doğurmaya bir nevi isim değiştirerek devam eder. Eğer boşanma sonrasında nafaka verilecek bir durum olmaz ise kendiliğinden kesilir.

Tedbir nafakasına itiraz edilebilir mi?

Evet, tedbir nafakasına itiraz edilebilir. Aile mahkemesine vereceğiniz bir dilekçe ile tedbir nafakasının miktarının azaltılmasını veya tamamen iptal edilmesini talep edebilirsiniz. Eğer hakim elinizde bulunan kanıtlara itibar ederse tedbir nafakasının iptali kararını verebilir. Hakime sunduğunuz dilekçede sebepler açıkça beyan edilmelidir ve somut deliller ile belgelendirilmelidirler.

Tedbir nafakası ödenmez ise ne olur?

‘’Madde 344 – (Değişik: 31/5/2005-5358/15 md.)

Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir. Borçlunun, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması halinde, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.’’

İcra ve İflas Kanunu madde 344’te de belirtildiği üzere eğer nafaka ödemekle yükümlü olan kişi nafakasını ödemez ise, alacaklının şikayeti üzerine nafaka ödemeyen eş tutuklanır ve üstündeki eşyalar ve paralar sayılarak belgelenir. Alacaklı karakola gelip bunlara el koyabilir ve parayı ödeyene kadar 3 aya kadar hapis cezası ile cezalandırılabilir. Cezanın kalkması için alacaklının cezasının kalkmasını istemesi yeterlidir. Eğer istemezse en fazla 3 ay hapiste kalabilir.

Sonuç olarak bir genelleme yapmak gerekirse tedbir nafakası eşlerin boşanma davası açmasıyla ayrı yaşama hakkı kazanması sonucunda bir eşin maddi durumu kötüye giderse diğer eşten bunu talep ettiği haktır. Bu tedbir nafakası miktarını hakim belirler ve nafakaya itiraz edilebilir. Nafakaya edilen itiraz kabul edilmezse veyahut itiraz edilmezse nafaka kesinleşmiş olur ve mahkeme sonuçlanana kadar aydan aya veyahut toplu bir biçimde ödenebilir. Hakimin karar verdiği bu nafaka genelde usul olarak boşanma davasının sonucu eğer boşanma ile sonuçlanırsa iştirak nafakasına dönüşerek eşe ödenmeye devam edilir. Eğer eş nafaka ödemek istemez ise diğer her nafaka çeşidinin ödenmemesinin yaptırımı gibi İcra ve İflas Kanunu madde 344 uyarınca cezalandırılır.